Türkiye Cumhuriyetini Yöneten Cumhurbaşkanları

Dünya
29 Temmuz 2024
0
454 kez görüntülendi.

REKLAM ALANI

Cumhurbaşkanı Kimdir ve Yetkileri Nelerdir?

Türkiye Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti’nin devlet başkanı ve yürütme organının başıdır. Cumhurbaşkanı, halk tarafından seçilir ve görev süresi beş yıldır. Aynı kişi en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebilir. 2018 yılında yapılan anayasa değişikliği ile yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile birlikte cumhurbaşkanının yetkileri genişletilmiştir.

Cumhurbaşkanının Yetkileri:

1. Yürütme Yetkisi:

Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisini doğrudan kullanır. Bakanlar Kurulu ve başbakanlık kaldırılmıştır, dolayısıyla yürütme yetkisi tamamen cumhurbaşkanında toplanmıştır.Cumhurbaşkanı, yardımcılarını ve bakanları atar ve görevden alır.

2. Yasama Yetkisi:

TBMM’yi gerektiğinde toplantıya çağırabilir.
TBMM tarafından kabul edilen kanunları onaylar veya bir daha görüşülmek üzere geri gönderir.
Kanun hükmünde kararname çıkarabilir, ancak temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar konularında kararname çıkaramaz.

3. Yargı Yetkisi:

Anayasa Mahkemesi üyelerini, Danıştay üyelerinin dörtte birini, Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyelerinin çoğunu atar.
Af yetkisini kullanabilir.

4. Dış Politika Yetkisi:

Devletler arası antlaşmaları onaylar ve yayımlar.
Büyükelçileri atar ve kabul eder.
Yabancı devletlerin temsilcilerini kabul eder.

5. Silahlı Kuvvetler Yetkisi:

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin başkomutanıdır.
Milli Güvenlik Kurulu’na başkanlık eder.

6. Olağanüstü Hal Yetkisi:

Gerektiğinde olağanüstü hal ilan edebilir ve bu durumda kanun hükmünde kararnameler çıkarabilir.

Diğer Yetkiler:

Cumhurbaşkanı kararnameleri çıkarabilir.
Ekonomik, sosyal ve kültürel konularda düzenlemeler yapabilir.
Devletin başı olarak Türkiye Cumhuriyeti’ni ve Türk milletinin birliğini temsil eder.

Bu yetkiler, Türkiye Cumhurbaşkanı’na oldukça geniş bir yürütme gücü ve çeşitli alanlarda etkili olma imkanı tanır. Cumhurbaşkanının bu yetkileri, anayasal ve yasal çerçevede düzenlenmiştir ve belirli sınırlar dahilinde kullanılır.

Türkiye Cumhuriyetini Yöneten Tüm Cumhurbaşkanları

1. Mustafa Kemal Atatürk (1923-1938)

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıdır. 1923’te Cumhuriyetin ilanından ölümüne kadar görev yapmıştır. Modern Türkiye’nin temellerini atan birçok reform gerçekleştirmiştir.

2. İsmet İnönü (1938-1950)

Atatürk’ün ölümünden sonra cumhurbaşkanı olmuştur. II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye’nin tarafsız kalmasını sağlamış ve çok partili hayata geçiş sürecini başlatmıştır.

3. Celal Bayar (1950-1960)

Demokrat Parti’nin liderlerinden olan Bayar, Türkiye’nin üçüncü cumhurbaşkanıdır. 27 Mayıs 1960 askeri darbesiyle görevinden alınmıştır.

4. Cemal Gürsel (1961-1966)

27 Mayıs 1960 darbesinin ardından geçici olarak cumhurbaşkanlığı görevini üstlenmiş ve 1961 Anayasası ile cumhurbaşkanı olmuştur.

5. Cevdet Sunay (1966-1973)

Eski Genelkurmay başkanı olan Sunay, ordunun desteğiyle cumhurbaşkanı seçilmiştir.

6. Fahri Korutürk (1973-1980)

Eski deniz kuvvetleri komutanı olan Korutürk, 1973 yılında cumhurbaşkanı seçilmiş ve görev süresi boyunca siyasi istikrarsızlıklarla karşılaşmıştır.

7. Kenan Evren (1982-1989)

12 Eylül 1980 askeri darbesinin lideri olarak Türkiye’nin yedinci cumhurbaşkanı olmuştur. 1982 Anayasası ile geniş yetkiler elde etmiştir.

8. Turgut Özal (1989-1993)

Anavatan Partisi’nin kurucusu ve başbakan olarak görev yaptıktan sonra, cumhurbaşkanı seçilmiştir. Ekonomik reformlarıyla tanınır.

9. Süleyman Demirel (1993-2000)

Uzun yıllar başbakanlık yapan Demirel, 1993 yılında cumhurbaşkanı olmuştur. Türkiye’nin siyasi hayatında önemli bir figürdür.

10. Ahmet Necdet Sezer (2000-2007)

Anayasa Mahkemesi başkanıyken cumhurbaşkanı seçilmiştir. Hukukun üstünlüğünü savunan bir duruş sergilemiştir.

11. Abdullah Gül (2007-2014)

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin kurucu üyelerindendir. Dışişleri bakanı ve başbakanlık yaptıktan sonra cumhurbaşkanı olmuştur.

12. Recep Tayyip Erdoğan (2014-)

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin kurucu lideridir. Uzun yıllar başbakanlık yaptıktan sonra 2014 yılında cumhurbaşkanı seçilmiş, 2018 yılında yapılan anayasa değişikliği ile yetkileri artırılmıştır ve halen görevde bulunmaktadır.